Foto: Harry Stijger
Door het natte, koude en donkere voorjaar zijn de volumes bij aardbeien laag. Lagere productie zorgt voor hogere middenprijzen. Er was geen productiepiek in de voorjaarsteelt. Deze zomer wordt ook geen productiepiek verwacht.
Door de hittegolf in september 2023 was de aanvoerpiek van de herfstteelt begin oktober al voorbij. Hierdoor ontstond er in oktober en november een tekort aan aardbeien. “Het gevolg was een goede prijsvorming op de klok tot boven de € 15 per kilo”, zegt Marcel Biemans, manager Grower Development bij Coöperatie Hoogstraten.
Doordat de herfstteelt vroeger dan normaal klaar was met de productie, was er rond de feestdagen in december een tekort aan aardbeien. “Omdat de belichte winterteelt langzaam op gang kwam, zijn er toen als gevolg van de tekorten afzetlijnen gesloten.”
Moeizame maand januari
“Met de belichtende winterteelt, die rond week 47/48 in productie kwam, maakten we een vliegende start met goede vraag uit de landen om ons heen en hierdoor goede prijzen”, zegt Aad van Dijk, manager Fruit van The Greenery. “Dit kwam mede doordat de vroege beschikbaarheid vanuit Egypte en Jordanië beperkt was. In januari waren de volumes vanuit Spanje door het natte, donkere en koude weer ook laag. Hierdoor bleven de vraag en prijzen van de aardbeien op niveau.”
In januari was de aanvoer van product juist groter dan verwacht. Biemans: “Hierdoor was er te veel aanvoer op de dagmarkt, met name ook bij andere partijen die minder gewend zijn om op een dagmarkt te opereren, met een zwakke prijsvorming tot gevolg. Normaal is het in januari altijd wel een paar weken moeizaam, maar nu was dat de hele maand.”
Omslag door mindere kwaliteit
In februari kwam er een omslag door de mindere kwaliteit van het Spaanse product vanwege de vele regen. “Door de onbetrouwbaarheid van het Spaanse product vielen de prijzen tijdelijke snel naar beneden.” In week 8 had The Greenery de primeur met de eerste onbelichte Hollandse aardbeien van het eigen ras Inspire. “Vanwege de goede kwaliteit en houdbaarheid hadden we veel vraag naar deze aardbei.”
Geen voorjaarspiek
Normaal start in week 16 het seizoen voor aardbeien van onder glas. “Dit jaar hebben we de klassieke productiepiek van de voorjaarsteelt niet gezien. Dat kwam doordat de rassen Malling en Elsanta zijn ingewisseld voor doordragers, zoals Inspire en Lady Ema. In combinatie met het natte, koude en donkere weer was de productie lager. Daardoor was het hele voorjaar de vraag naar aardbeien hoger dan de aanvoer. Dit leverde voor de aardbeientelers 20 tot 30% hogere prijzen op. Deze zijn ook nodig vanwege de lagere productie en hogere productie- en loonkosten.”
Van Dijk vervolgt: “Telers zijn op zoek naar het afvlakken van de arbeidspiek vanwege de krappe arbeidsmarkt. Een lagere voorjaarspiek in de productie is dan ook een nieuwe trend die onomkeerbaar zal zijn. De trend van hogere voorjaarsprijzen zal zich de komende jaren voortzetten.”
Voorjaarsprijzen op goed niveau
In het voorjaar zijn de prijzen op een goed niveau gebleven als gevolg van de lage productie en grote vraag. “Niet alleen in Nederland, maar ook in Duitsland, VK en Scandinavië was de lokale productie lager door het slechte weer.”
Biemans: “Het is geen productiejaar voor aardbeien. De lagere productie zorgt wel voor hogere middenprijzen. Deze hogere prijzen zijn voor de telers wel nodig om de lagere productie en hogere kosten te compenseren.”
Doordat de glasteelten goed beschermd zijn, heeft het natte voorjaar geen grote invloed op de kwaliteit gehad.
Actiekalender met Belgische retail
In de loop van mei zijn door wat meer zon de zomerproducties redelijk op gang gekomen. Biemans: “De kwaliteit is na de warme zonnige week van eind juni even iets moeilijker. Voor een goede kwaliteit heeft de aardbei idealiter een koude nacht van 8 graden nodig. In die warme week was het ’s nachts 18 graden. Begin juli was het 12 graden in de nacht. Dat is voor de tijd van het jaar niet verkeerd en in ieder geval beter dan 18 graden.”
Coöperatie Hoogstraten had van april tot eind juni voor aardbeien een actiekalender met de Belgische retail. Biemans: “De vraag blijft hierdoor overeind, waardoor we vanaf februari mooie prijzen voor de klok konden maken, met uitzondering van een paar dagen voor Pinksteren. Deze lage prijzen kwamen door een combinatie van een piek in de productie en retailers die niet te veel voorraad durfden aan te houden.”
Vraag en aanbod weer op elkaar aansluiten
De overgang van de kasteelt in het voorjaar naar de stellingen- en overkapte teelten is wat betreft de aanvoer vrijwel vloeiend gegaan. Doordat er steeds vaker met doordragers wordt geteeld, blijft wel de traditionele zomerpiek uit. Van Dijk: “Mede het slechte weer zorgt voor lagere productie, waardoor we de normale aanvoer in deze tijd niet halen. De teelt is volop bezig om te anticiperen op deze veranderingen, om zo in de nabije toekomst vraag en aanbod weer goed op elkaar aan te sluiten.”
Komende periode
Doordat aardbeientelers meer zijn overgeschakeld van junidragers naar doordragers is de productie en aanvoer bij de Coöperatie Hoogstraten meer gespreid. Biemans: “We verwachten deze zomer geen productiepieken. We hopen dus dat we het mooie prijsniveau kunnen vasthouden. De export naar Duitsland en Frankrijk loopt goed. Met de komst van de Olympische Spelen verwachten we meer afzet naar Frankrijk. In Duitsland loopt het moeilijker met de eigen productie vanwege het slechte weer en tekort aan arbeid.”